ඔබ සෑම වසරකම SET (Statement of Estimated Tax) ගොනු කරන අයෙකු නම්, 2026 ජූනි 5 සිට මේ ක්රමය දැන් වෙනස් වී ඇත. අභ්යන්තර ආදායම් (සංශෝධන) පනත අංක 11 (2026) මගින් තනි පුද්ගලයන් සඳහා SET ගොනු කිරීමේ අවශ්යතාව ඉවත් කර ඇති අතර, කාර්තුමය බදු ගෙවීම් ගණනය කරන ක්රමයද වෙනස් කර ඇත. Year of Assessment 2026-27 හි ඔබේ පළමු කාර්තුමය බදු ගෙවීම සඳහා නියමිත දිනය තවමත් 2026 අගෝස්තු 15 වේ — නමුත් මෙවර SET ආකෘතියක් ගොනු කිරීමට අවශ්ය නැත. ගෙවිය යුතු මුදල තීරණය වන්නේ ඔබ කළ ඇස්තමේන්තුව මත නොව, නියමිත සූත්රයකට අනුවයි.
වෙනස් වී ඇත්තේ කුමක්ද?
Inland Revenue Act හි Section 90 සංශෝධනය කර ඇත. දැන් තනි පුද්ගලයෙකුගේ කාර්තුමය ගෙවීම් සැකසෙන්නේ පසුගිය තක්සේරු වර්ෂයේ දළ බදු වගකීම මත පදනම් වූ නියමිත සූත්රයක් අනුවයි. පෙර පැවති 80% under-estimation safe-harbour රීතිය ද අහෝසි වී ඇත. IRD Circular SEC/2026/E/06 (Revised), 2026 අගෝස්තු 6 දින නිකුත් කර ඇති අතර, ගණනය කිරීම එහි විස්තර කර ඇත.
පැරණි ක්රමය සහ නව ක්රමය
- SET හරහා ඇස්තමේන්තු කර ගොනු කරන්න
- 4 කාර්තුවකට බෙදන්න
- වසර මැදින් සංශෝධනය කළ හැක
- 80% safe-harbour රීතිය
- අඩුවෙන් ගෙවුවහොත් පොලී අය කෙරේ
- SET ගොනු කිරීම නැත
- ගෙවිය යුතු වාරිකය = (A − C) ÷ B
- වසර මැදින් සංශෝධනයක් නැත
- Under-estimation සංකල්පය නැත
- අවසන් සමීකරණය සැප්තැම්බර් 30 දින
සූත්රය: ගෙවිය යුතු වාරිකය = (A − C) ÷ B
එක් එක් කාර්තුවේ ගෙවිය යුතු මුදල මෙම සූත්රය අනුව තීරණය වේ.
- A = පසුගිය තක්සේරු වර්ෂයේ දළ බදු වගකීම. 2025-26 තක්සේරු වර්ෂය සඳහා ඔබේ තක්සේරුවේ සඳහන් දළ බදු මුදල. මෙය බදු ණය, WHT සහ සහන අඩු කිරීමට පෙර ඇති බදු මුදලයි.
- B = ඉදිරියේදී ගෙවිය යුතු වාරික ගණන. දැනට ගෙවන වාරිකයද ඇතුළුව ඉදිරියේදී ගෙවිය යුතු කාර්තුමය වාරික ගණන. Q1 හි B = 4, Q2 හි B = 3, Q3 හි B = 2, Q4 හි B = 1.
- C = මේ දක්වා ගෙවා ඇති මුදල. 2026-27 තක්සේරු වර්ෂය තුළ මේ වන විට ගෙවා ඇති කාර්තුමය බදු වාරිකවල එකතුව. Q1 හි C = 0.
උදාහරණයක්
ඔබේ 2025-26 තක්සේරු වර්ෂයේ දළ බදු මුදල LKR 800,000 ක් යැයි සිතමු. 2026-27 සඳහා ඔබේ කාර්තුමය වාරික:
- Q1 (2026 අගෝස්තු 15): (800,000 − 0) ÷ 4 = LKR 200,000
- Q2 (2026 නොවැම්බර් 15): (800,000 − 200,000) ÷ 3 = LKR 200,000
- Q3 (2027 පෙබරවාරි 15): (800,000 − 400,000) ÷ 2 = LKR 200,000
- Q4 (2027 මැයි 15): (800,000 − 600,000) ÷ 1 = LKR 200,000
සරලවම A ÷ 4 වේ. එක් වාරිකයක් අඩුවෙන් ගෙවුවහොත් ඉතිරි වාරික මෙම සූත්රයට අනුව ඉබේටම වැඩි වී වසර නිවැරදිව අවසන් වේ.
පළමු වරට බදු ගෙවන අය සඳහා
පසුගිය තක්සේරු වර්ෂය සඳහා බදු වගකීමක් නොතිබූ අය සඳහා A අගය 0 වේ. එම නිසා මෙම ක්රමය යටතේ කාර්තුමය බදු ගෙවීමක් සිදු නොවේ. කෙසේ වෙතත්, 2026-27 තක්සේරු වර්ෂයට අදාළ අවසන් බදු මුදල පසුව ගෙවීමට සිදුවන බැවින්, ඒ සඳහා ප්රමාණවත් මුදලක් කල්තියා වෙන් කර තබා ගැනීම වැදගත් වේ.
අගෝස්තු 15 ට පෙර කළ යුතු පියවර
- 2025-26 තක්සේරු වර්ෂයේ තක්සේරු දැන්වීම ලබා ගන්න. එහි සඳහන් දළ බදු මුදල ඔබේ A වේ. තක්සේරුව තවම නිකුත් වී නැත්නම්, ඔබ ගොනු කළ return එකේ බදු අගය තාවකාලික පදනමක් මත භාවිතා කරන්න.
- 4 න් බෙදන්න. ලැබෙන මුදල Q1 වාරිකය ලෙස ගෙවිය යුතුය. Q2 (නොවැ. 15), Q3 (පෙබ. 15), Q4 (මැයි 15) සඳහාද එකම මුදල වෙන් කරන්න.
- IRD Online Tax Payment Platform (OTPP) හරහා ගෙවන්න. ඕනෑම වාණිජ බැංකු ගිණුමකින් LankaPay CEFTS මගින් real-time. PRN සහ SMS තහවුරු කිරීම රැක ගන්න.
ප්රමාද දඩ සහ පොලී
අගෝස්තු 15 මග හැරියොත් Section 179(2) අනුව 10% දඩයක් (14 දින ඇතුළත නොගෙවුවහොත්) සහ Section 159(1) අනුව මසකට 1.5% පොලියක් (වසරකට ~18%) අය කෙරෙනු ඇත. නව ස්ථාවර සූත්රය under-estimation දඩය ඉවත් කර ඇති නමුත් ප්රමාද ගෙවීම් සඳහා වන දඩය ඉවත් නොකරයි.
මෙය Act No. 11 of 2026 හඳුන්වා දී ඇති ප්රධාන වෙනස්කම්වලින් එකකි. තනි පුද්ගලයින්ගේ CGT ද 10% සිට 15% දක්වා ඉහළ ගොස්, professional-service WHT රීති පුළුල් වී ඇත. පුද්ගලික ආදායම් බදු පිළිබඳ මූලික තොරතුරු අපගේ 2025-26 පුද්ගලික බදු ලිපියෙන් කියවන්න.
ඔබේ A අගය පිළිබඳව අවිනිශ්චිතද? නැතහොත් 2025-26 තක්සේරුව තවමත් ලැබී නැද්ද? අප හා සම්බන්ධ වන්න. ඔබේ තත්ත්වය සමාලෝචනය කර, 2026-27 කාර්තුමය බදු ගෙවීම් පිළිබඳව ඔබට පැහැදිලි මඟපෙන්වීමක් ලබා දෙන්නෙමු.
දැනටමත් ERPA client කෙනෙක්ද? ඔබේ 2025-26 තක්සේරුව සහ Q1 ගෙවීම් පත්රය filemytax.erpa.lk → හරහා උඩුගත කරන්න.